پس از آنکه وقوع طوفان‌های «آستن» و «بوئلو» موجب سقوط متعدد درختان و بروز اختلال در خطوط ریلی تحت پوشش شرکت «ساوت‌وسترن» (South Western) شد، این اپراتور ریلی جزئیات برنامه‌ها و تدابیر فصلی خود را برای حفظ پایداری خدمات در فصول پاییز و زمستان تشریح کرد. این اقدامات از پاکسازی و بهبود چسبندگی ریل و اجرای نخستین سامانه ماسه‌پاشی نوین در بریتانیا آغاز شده و تا سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت در حوزه بهسازی زهکشی و پیشگیری از رانش زمین گسترش یافته است.
بر اساس اعلام این اپراتور، پیش‌بینی‌ها نشان‌دهنده وقوع طوفان‌ها، بارش‌های شدید باران و وزش بادهای پرقدرت در ماه‌های پیش‌رو است؛ موضوعی که آغازگر یکی از دشوارترین و چالش‌برانگیزترین دوره‌های کاری سال برای راه‌آهن بریتانیا به شمار می‌رود. بسته اقدامات ساوت‌وسترن شامل آماده‌باش ناوگانی تخصصی از قطارهای برگ‌زدا، تجهیز ناوگان دیزلی به سامانه‌های ارتقایافته ماسه‌پاشی و اجرای برنامه‌ای منسجم برای تاب‌آوری زیرساخت‌ها در برابر شرایط نامساعد جوی است.
خسارات ناشی از طوفان در منطقه بورنموث
بین جمعه ۲۳ تا یکشنبه ۲۵ اکتبر، سقوط پرشمار درختان شبکه ریلی ساوت‌وسترن را با بحران مواجه کرد. در محدوده «بورنموث»، سقوط یک درخت تنومند روی هر دو خط آهن و گیر افتادن آن در زیر یک قطار عبوری، خسارت جدی به قطار و ریل سوم برقی (تأمین‌کننده توان قطار) وارد آورد.
تیم‌های عملیاتی ویژه بلافاصله در محل حاضر شده و پس از انتقال درخت و جابه‌جایی قطار آسیب‌دیده، نسبت به ترمیم و بازسازی خطوط اقدام کردند؛ به‌گونه‌ای که سیر قطارها ظرف چند ساعت از سر گرفته شد. تصاویر منتشرشده از سوی این اپراتور نشان می‌دهد شدت برخورد قطار با تنه درخت به حدی بوده که ریل سوم برقی (ریل هادی) را از جای خود خارج ساخته است.
این شرکت تأکید کرده که شبکه ریلی بریتانیا خود را علاوه بر چالش‌های معمول پاییز، برای حوادث مشابه دیگر و خطرات ناشی از سیلاب، طوفان‌های شدید و زمین‌لغزش نیز آماده می‌کند.
قطارهای برگ‌زدا و جدول زمان‌بندی پاییزه
برنامه‌ریزی برای مقابله با چالش‌های پاییزی از فصل بهار و با طراحی راهبردی جامع توسط کارشناسان عملیات فصلی در مرکز کنترل و پایش سیر شرکت ساوت‌وسترن در منطقه «بیسینگ‌استوک» آغاز شده است.
اپراتورهای ریلی در سراسر صنعت با ورود به پاییز، جدول زمان‌بندی ویژه‌ای اعمال می‌کنند که به لکوموتیورانان فرصت و زمان بیشتری برای شتاب‌گیری و ترمزگیری ایمن در زمان ریزش شاخ‌وبرگ درختان می‌دهد؛ چراکه رطوبت هوا و خرد شدن برگ‌ها روی خط آهن، ضریب اصطکاک و چسبندگی چرخ و ریل را به شدت کاهش می‌دهد.
ناوگان قطارهای ویژه برگ‌زدا که در «تاتون» (همپشایر) و «افینگهام جانکشن» (ساری) مستقر شده‌اند، نقش محوری در بازیابی چسبندگی ریل ایفا می‌کنند. این قطارها با استفاده از جت‌های آب پرفشار، لایه لغزنده و چسبنده‌ای را که از له‌شدن برگ‌ها زیر چرخ قطارهای مسافری و باری تشکیل می‌شود، می‌زدایند. به گفته ساوت‌وسترن، این لایه دقیقاً عملکردی مشابه پدیده «یخ سیاه» در جاده‌ها دارد و ترمزگیری و کنترل سرعت را با مخاطره جدی روبه‌رو می‌سازد.
سال گذشته، این قطارهای شست‌وشودهنده بالغ بر ۱۴۰ هزار مایل از شبکه خطوط ساوت‌وسترن را پاکسازی کردند که رقمی معادل پنج بار دور زدن کره زمین است. این رقم برای کل شبکه ریلی بریتانیا در سال جاری به بیش از یک میلیون مایل خواهد رسید.
علاوه بر این، نصب دوربین‌های پایش تخصصی روی قطارهای برگ‌زدا امکان سنجش و تحلیل لحظه‌ای شرایط خط را به منظور تصمیم‌گیری بهنگام لکوموتیورانان فراهم می‌کند. همچنین مدیران ارشد عملیات لکوموتیورانی، لکوموتیورانان تازه‌کار را در کابین سیرهای ابتدایی پاییزه همراهی خواهند کرد.
تجهیز ناوگان دیزلی به سامانه‌های نوین ماسه‌پاشی
لکوموتیورانان ناوگان دیزلی ساوت‌وسترن در مسیرهای سالزبری، یوویل و اکستر نیز به سامانه‌های مدرن ماسه‌پاشی مجهز شده‌اند؛ اقدامی که راندمان سیستم ترمزگیری را در شرایط لغزنده پاییزی به میزان چشمگیری ارتقا داده است.
این سامانه متغیر پاشش ماسه (SVRS) که توسط شرکت زیمنس (Siemens) طراحی و توسعه یافته، برای نخستین بار در سطح شبکه ریلی بریتانیا روی قطارهای کلاس ۱۵۸ و ۱۵۹ نصب شده است. سامانه مذکور با بررسی خودکار شرایط مسیر، میزان دقیق و بهینه‌ای از ماسه را متناسب با نیاز خط پاشش می‌کند.
این سیستم توانایی توزیع ماسه با دبی تا ۵ کیلوگرم در دقیقه را دارد و هدف از به‌کارگیری آن، افزایش گیرایی چرخ هنگام ترمز و کاهش قابل‌توجه طول خط ترمز قطار است.
پروژه‌های کلان تاب‌آوری اقلیمی و زیرساختی
در کنار تمهیدات فصلی کوتاه‌مدت، ساوت‌وسترن سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را جهت ایمن‌سازی شبکه ریلی در برابر پدیده‌های حدی و مکرر جوی هدایت می‌کند؛ پدیده‌هایی که پایداری سازه‌های فنی نظیر ترانشه‌ها، خاکریزها، پل‌ها و تونل‌ها را تهدید می‌کنند.
در همین راستا، شرکت «نت‌ورک ریل» (Network Rail) تا پایان سال ۲۰۲۹ اعتباری بالغ بر ۲.۶ میلیارد پوند را به طرح‌های ارتقای تاب‌آوری اقلیمی اختصاص داده است. از جمله این طرح‌ها، ایمن‌سازی ترانشه خط در منطقه «کروکرن» (سامرست) است؛ جایی که بارندگی‌های سیل‌آسای سال ۲۰۲۳ منجر به رانش زمین و مسدود ماندن یک‌هفته‌ای مسیر پرتردد یوویل به اکستر شد. اجرای این طرح شش‌ماهه، پایداری خاک ترانشه را بالا برده و از تکرار حوادث لغزش زمین پیشگیری می‌کند.
مهندسان این شرکت در جزیره وایت نیز سامانه زهکشی تونل «راید» را که در زمستان‌ها مرتباً با پدیده آب‌گرفتگی مواجه می‌شد، به‌طور کامل بازسازی و بهینه‌سازی کردند تا اتصال ریلی به خطوط کشتی‌رانی مختل نشود.
همچنین در چارچوب طرح موسوم به «بهبود راه‌آهن شما»، سرمایه‌گذاری ۱۵ میلیون پوندی برای نوسازی روسازی خطوط و سامانه‌های علائم و ارتباطات در گلوگاه استراتژیک میان «واترلو لندن» و «ووکینگ» که کریدور حیاتی شبکه ریلی منطقه به شمار می‌رود، در حال اجراست.
«تام دزموند»، مدیر ارشد عملیات شرکت ساوت‌وسترن، در این باره اظهار داشت:
«فصل پاییز به دلیل کاهش چسبندگی ریل ناشی از ریزش برگ‌ها، سقوط درختان در اثر تندبادها و خطرات ناشی از سیلاب برای زیرساخت‌ها، از دشوارترین مقاطع عملیاتی راه‌آهن محسوب می‌شود. به دلیل پتانسیل بالای این پدیده‌ها در ایجاد وقفه در سیر ناوگان، اقدامات پیشگیرانه ماه‌ها قبل برنامه‌ریزی و کلید می‌خورد.»
وی با اشاره به تغییرات سریع شرایط آب‌وهوایی در اثر طوفان‌های اخیر افزود:
«وضعیت شبکه به‌صورت ۲۴ ساعته پایش می‌شود و تمام ظرفیت‌های فنی را برای حفظ ایمنی سیر مسافران به کار گرفته‌ایم، با این حال توصیه می‌شود مسافران در شرایط بحران‌های جوی، هشدارهای حرکتی را پیش از سفر رصد کنند.»
(منبع: Global Railway Review، 24 September 2026)
